|
شهر پهلوی
|
نقل از مرکزگردشگری علمی فرهنگی دانشجویان ایران
دومين جشنواره فرهنگي و گردشگري "رغايب" همزمان با روز رغبه و نخستين جمعه ماه رجب در محل امامزاده عبدالله شهر كلور از توابع استان اردبيل برگزار شد.

به گزارش پايگاه اطلاع رساني مركز گردشگري علمي – فرهنگي دانشجويان ايران(ايستا) به نقل از ايرنا؛اين جشنواره فرهنگي و آييني كه همه ساله پس از آيينهاي شب رغبه و از صبحگاه اولين جمعه ماه رجب برگزار ميشود ، داراي مراسم و آداب و رسوم خاصي است.
آيين رغايب كه به جشن آرزوها نيز موسوم است درساير مناطق آذربايجان نيز رواج دارد و به اسم "رغييب" و يا "اولوللر بايرامي" يا جشن مردگان ناميده ميشود.
اين آيين ويژه همه ساله از نخستين ساعات شامگاه پنجشنبه اول ماه رجب و با حضور بستگان بر سر مزار نزديكان و با خيرات كردن خرما و حلواي مخصوص آمرزش درگذشتگان آغاز ميشود.
مردم اين محل و آباديهاي اطراف بهمنظور برآروده شدن آرزوهاي خود در محل امامزاده عبدالله شهر كلور و در دامن باغها و چمنزارهاي دل انگيز محل گرد هم آمدند و آيينهاي رغايب سالهاي دور را بهصورت نمادين به نمايش گذاشتند.
اين آيين بنا به اقوال افراد كهنسال ازسالهاي دور و از زمان قاجار و يا شايد سالهاي دورتر در منطقه رواج داشته و در كتاب " تاريخ و جغرافي دارا- لسلطنه تبريز نوشته شاهزاده نادر ميرزا - ص "۳۰۸نيز به آن اشاره شده و آمده است: "چون پنج شنبه اول رجب رسد ، ليله الرغايب باشد.
بوميان حلوا پزند از عسل يا دوشاب، به گورستان برند و به خانههاي دوستان فرستند. اين حلوا نيز به ناچار به خانه نامزد ببايد فرستادن." سنت پخت حلوا دراين روز خاص همچون گذشته انجام ميپذيرد و هر چند كه در شيوه پخت تغييراتي حاصل شده ولي سنت زيارت اهل قبور و پخش حلواي طبخ شده بر سر مزار افراد از ديگر جنبههاي برجسته اين سنت است كه كماكان مانند گذشته مرسوم است.
مانند بسياري ديگر از سنتهاي منطقه آذربايجان در جشن رغايب نيز نامزدها همديگر را فراموش نميكنند و فرستادن حلوا در اين روز به خانه نامزدها از ضروريترين امور محسوب ميشود.
اين آيين مذهبي و محلي درشهر كلور از توابع شهرستان خلخال نسبت به ساير مناطق خطه آذربايجان پررنگ تر است و همه ساله با محوريت زنان و با اجراي مراسم خاص برگزار ميشود.
ديروز نيز زنان برگزاركننده اين آيين با اجراي حركات موزون دسته جمعي و با خواندن آواهايي از موسيقي محلي به زبان تاتي كه گويش غالب اهالي است به مشاعره و بيان احساسات خود پرداختند.
در اين رويداد فرهنگي همچنين زنان منطقه با پر كردن كاسهاي آب از چشمه زلال كنار امامزاده عبدالله و به نيت برآورده شدن آرزوهاي جوانان دم بخت دو عدد سوزن و يا سنجاق را در قطعه چوبي كوچك فرو كرده و در داخل آب كاسه انداختند.
با نزديك شدن اين دو قطعه چوب سوزن دار به هم به نشانه ازدواج زوجهاي نيت كرده فال اول جوانان را خوش يمن تلقي كرده و با كف زدن و شعرخواني خواستار تدارك عروسي و ازدواج آنها توسط خانوادههايشان شدند.
در اين آيين فرهنگي همچنين زنان ، دختران ، مردان و جوانان با پوشيدن لباسهاي نو و رنگارنگ جلوههايي از نشاط ، شادماني و گوشههايي از آيين زندگي مردمان اين خطه سرسبز ايران زمين را به نمايش گذاشتند.
در حاشيه اين جشنواره نمايشگاهي از آثار و صنايع دستي منطقه نظير وسايل سفالي، گليم ، فرش ، جاجيم ، جورابهاي پشمي دستباف ، نان و غذاهاي محلي نيز بر پا شد.
عدهاي ازاهالي محل در حاشيه اين جشنواره بر اساس نذر و نياز با پخت و توزيع آش ، حلوا و غذاهاي محلي در حق اموات خود خيرات كرده و از شركت - كنندگان طلب آمرزش كردند.
شركتكنندگان در اين جشنواره متنوع فرهنگي و گردشگري كه به مدت يك روز كامل و همراه با اجراي موسيقي و نمايش محلي برگزار شد ، روز آدينه شادي را در دامن طبيعت و باغهاي سرسبز خطه كلور خلخال سپري كردند.
مديركل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان اردبيل در آيين گشايش اين جشنواره گفت: جشنواره رغايب به منظور بهرهگيري از ظرفيتهاي فرهنگي منطقه براي جذب گردشگر برگزار شده و خوشبختانه در دومين سال برگزاري موجب حضور بيشتر مردم و گردشگران در اين خطه شده است.
مسعود علويانصدر افزود: برگزاري اين جشنواره موجب تقويت مديريت منطقه در زمينه پذيرايي و ارايه خدمات به گردشگران ميشود و موجب عملي شدن سياست راهبردي همه مكاني شدن گردشگري در كشور ميشود.
وي آيين رغايب را نمادي از ظرفيتهاي بالقوه و شناخته نشده فرهنگي مناطق مختلف ايران براي توسعه گردشگري ذكر و بيان كرد: امسال با تدارك و پيش بيني برگزاري ۳۲عنوان جشنواره گردشگري در استان اردبيل معرفي جاذبهها و قابليتهاي گردگشري استان شتاب بيشتري گرفته است.
وي اضافه كرد: رغايب يك سنت مذهبي اسلامي است و برپايي آن توسط مردم خطه آذربايجان نشاندهنده عمق اعتقادات ديني و مذهبي آنها بوده و به عنوان سنتي اسلامي بسياري از فضيلتهاي نيك اسلامي را در خود جاي داده است.
شیخ صفی الدین اردبیلی از اجداد خاندان سلسله ایرانی و شیعه مذهب صفوی بود که درسال 650 هجری قمری متولد شده است. شیخ صفی به دین داری و پاک دامنی معروف بوده به طوری که مخالفان خاندان صفی هم وی را با این ویژگی می شناختند. شیخ صفی الدین اردبیلی، نیای بزرگ صفویان؛ هشتمین نسل از تبار فیروزشاه زرینکلاه بود. فیروزشاه از بومیان ایرانی و کردتبار بود که در منطقه مغان نشیمن گرفته بود. زبان مادری شیخ صفی الدین، تاتی بود و اشعار تاتی او امروزه در دست است. تاتی یکی از زبان های ایرانی و زبان بومی آذربایجان بوده است.

شیخ صفی در سال 735 هجری قمری، فوت شده و آرامگاهش در نزدیکی خانقاه و محل سکونت وی است. بناهای این مجموعه، از زیباترین آثار تاریخی اسلامی ایران در عصر صفوی بوده و یکی از آثار باستانی مهم کشور به شمار می رود. این بنا در سال 735 هجری قمری توسط شیخ صدرالدین موسی فرزند شیخ صفی بنا شده و در طول زمان و به ویژه در دوران حکومت صفوی مورد احترام شاهان صفوی بوده است.
این مجموعه شامل بخش های اصلی زیر است؛ مقبره شیخ صفی (گنبد الله الله)، آرامگاه شاه اسماعیل اول، عمارت چینی خانه، مسجد جنت سرا، تالار دارالحفاظ، دارالحدیث، صحن اصلی، محوطه شهیدگاه، خانقاه یا چله خانه و حیاط باغ.
گنبد الله الله بنای استوانه ای شکل است که پس از مرگ شیخ صفی بنا شد. این مقبره از داخل به شکل هشت گوش منظم است که داخل آن با نقاشی هایی از گیاهان مزین شده است. در این قسمت صندوق قبر نفیس چوبی قرار دارد که با منبت کاری، خاتم کاری و کتیبه هایی از ثلث و رقاع آراسته گردیده است.

آرامگاه شاه اسماعیل اول از بناهای بقعه کوچک تر و بسیار زیباست. وجود گنبدهای تذهیب و کتیبه های گچ بری و صندوق قبر خاتم کاری و منبت کاری، آن را به یکی از برجسته ترین دیدنی های این مکان تبدیل کرده است. از دید آنوبانینی چینی خانه از بر جسته ترین شاهکارهای معماری در قرن 11 هجری در شهر اردبیل محسوب می شود. این بنا به شکل اتاق چهار گوش و به قطر 18 متر است که گوشه های آن خوابیده و دارای چند طاق نما است. در مقرنس های توخالی گچی ایوان ها، طاق نماها و شاه نشین ها تعداد زیادی محوطه و طاق های تزئینی به شکل انواع گلدان ها، ابریق ها و ظروف رایج قرن 11 هجری تعبیه شده است. این محوطه جهت قرار دادن چینی های اهدایی به شاه عباس طراحی شده است.
